Góc nhìn đa chiều từ việc giảm cân bằng hạn chế tinh bột

Category: Giảm cân an toàn, Vóc dáng đẹp 137 0

Béo phì có tác động tiêu cực đến sức khỏe nên mọi người thường tìm mọi cách để có thể giảm được cân. Một trong những phương pháp phổ biến là ăn ít, đặc biệt là ít tinh bột. Vậy điều này đem lại lợi và hại như thế nào?

Cơ chế gây béo phì của tinh bột

Thực phẩm được chia thành 3 nhóm: tinh bột (cơm, phở, bún, mì..); chất béo (mỡ, dầu); chất đạm (trứng, thịt, cá, sữa…). Và trong chế độ ăn, tỷ lệ tinh bột bao giờ cũng cao nhất, khoảng 60-70%. Do vậy, muốn giảm cân, người ta thường cắt giảm tinh bột.

Nhưng trước khi cắt giảm tinh bột, cần hiểu rõ cơ chế chuyển hóa của tinh bột trong cơ thể. Theo nghiên cứu, tinh bột là trung gian chuyển hóa các chất dinh dưỡng. Nó có thể chuyển thành chất béo và ngược lại, chất béo cũng có thể chuyển thành hậu tinh bột để tạo ra năng lượng.

Tinh bột trong cơ thể được đốt cháy tạo ra năng lượng. Chúng sẽ được cắt thành các phân tử đường đơn (glucose). Đường glucose được chuyển thành phân tử acetyl-coA và đi vào chu trình Krebs, tạo ra năng lượng phục vụ cho hoạt động của cơ thể.

Khi chúng ta ăn nhiều tinh bột, năng lượng được tạo ra nhiều hơn nhu cầu nên sẽ dư thừa. Lượng tinh bột thừa sẽ được dự trữ tại gan. Nhưng thể tích gan có hạn, tối đa chỉ dự trữ được 5% khối lượng của nó (khoảng 100 – 150g glycogen – tinh bột ở dạng dự trữ). Nếu tinh bột nhiều hơn mức này, nó sẽ vẫn chuyển hóa thành acetyl-coA nhưng không đi vào vòng Krebs để tạo năng lượng mà sẽ vào chu trình ngược để tổng hợp ra chất béo. Các chất béo này tích tụ và tạo thành béo phì.

tinh-bot-01

Tinh bột chiếm tỷ lệ lớn trong chế độ ăn hàng ngày

Lợi ích từ hạn chế tinh bột

Atkin cho thử nghiệm chế độ ăn trên 2 nhóm, mỗi nhóm 45 người. Nhóm 1 ăn hạn chế tinh bột, nhóm 2 ăn hạn chế chất béo. Sau 1 tháng thử nghiệm, nhóm hạn chế tinh bột giảm được 14kg, nhóm hạn chế chất béo chỉ giảm được 10kg. Tuy nhiên, điều này cũng chưa hoàn toàn chứng minh được việc giảm cân bằng giảm tinh bột hiệu quả hơn giảm cân bằng giảm chất béo. Bởi vì, chế độ ăn thiếu tinh bột thì cũng kèm theo lượng chất béo nghèo nàn.

Thử nghiệm tiếp theo áp dụng trên 65 người, chia 2 nhóm. Một nhóm hạn chế chất béo và tinh bột, một nhóm hạn chế chất béo nhưng không hạn chế tinh bột. Sau 6 tháng, nhóm hạn chế tinh bột + chất béo giảm được 9kg, trong khi nhóm hạn chế chất béo, không hạn chế tinh bột chỉ giảm được 5kg. Như vậy là với việc giảm lượng tinh bột, số cân nặng cũng giảm đi được thêm 4kg.

Tác hại của hạn chế tinh bột

Theo logic, béo phì gây hại cho sức khỏe. Giảm tinh bột là giảm được béo phì, đồng nghĩa với cải thiện được sức khỏe. Tuy nhiên, đây chỉ là logic một chiều. Bởi vì giảm tinh bột cũng gây ra những bất lợi.

Hạn chế ăn tinh bột tạo cảm giác đói dữ dội. Nếu kéo dài, cơ thể sẽ luôn trong tình trạng đói cồn cào và tăng cân cực kỳ nhanh sau khi giảm béo.

Nghiên cứu trên một nhóm nữ mắc béo phì. Thời gian đầu việc giảm cân bằng giảm tinh bột có tác dụng khá tốt, nhưng luôn có cảm giác đói quá mức. Một nửa trong số những người giảm cân đã không chịu nổi và phải ăn thêm nhiều thức ăn vào bữa phụ (không có tinh bột). Kết quả sau một thời gian dài cân nặng không những không giảm mà còn tăng lên.

tinh-bot-02

Ăn ít tinh bột quá mức sẽ khiến cơ thể luôn trong trạng thái đói rã rời

95% năng lượng của não lấy từ đường. Não chuyển hóa rất cao và không dự trữ tinh bột ở nội tại. Nên khi thiếu tinh bột, não gặp vấn đề ngay lập tức. Nếu lượng tinh bột giảm vượt ngưỡng, não không đủ năng lượng sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, kém năng động. Nặng hơn là đau đầu, khó thở, choáng váng.

Hạn chế tinh bột cũng gây ra thiếu hụt vitamin, chủ yếu là vitamin nhóm B, vì loại vitamin này có trong các thực phẩm chứa tinh bột. Thiếu hụt vitamin B sẽ gây rối loạn quá trình chuyển hóa ở một mức độ nào đó. Ngoài ra, có một số trường hợp cũng bị thiếu khoáng chất khi giảm cân bằng việc hạn chế tinh bột. Cũng có trường hợp giảm tinh bột khiến tình trạng bệnh lý đang mắc trở nên nặng hơn.

Với những người ăn ít tinh bột quá mức trong thời gian dài sẽ gây ra hiện tượng chuyển hóa keton. Các thể keton sinh ra từ chất béo và khiến máu nhiễm keton. Khi nhiễm keton máu có thể gây hôn mê, thậm chí tử vong.

Giảm cân bằng cách hạn chế tinh bột đem lại nhiều lợi ích, giảm được nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Tuy nhiên, cần có chế độ ăn đúng đắn dưới lời khuyên của bác sĩ hoặc các chuyên gia dinh dưỡng. Ngoài ra, chỉ áp dụng chế độ ăn ít tinh bột khi cơ thể khỏe mạnh, không mắc bệnh lý nghiêm trọng nào.

Theo BS. YÊN LÂM PHÚC

Tin hay

Add Comment