Táo bón là bệnh khá phổ biển ở trẻ nhỏ, do hệ tiêu hóa còn non nớt. Biểu hiện của táo bón là trẻ đau quặn bụng, khó đại tiện, đi ngoài phân rắn. Táo bón làm cho trẻ luôn trong tình trạng đầy bụng, khó chịu, quấy khóc, mệt mỏi. Nếu không xử lý kịp thời để lâu ngày sẽ dẫn đến da trực tràng do rặn nhiều và ngồi lâu, chảy máu trực tràng, rách hậu môn và dẫn tới hiện trượng trĩ.
Biểu hiện rõ rệt của táo bón là trường hợp trẻ đi ngoài số lần đi ít hơn bình thường (trẻ nhỏ bú mẹ có thể 1 lần/ngày hoặc 1 lần/2 ngày, trẻ lớn hơn có thể 1 lần/ngày hoặc 1-2 lần/tuần hoặc có thể ít hơn). Táo bón lâu ngày làm cho trẻ chán ăn, ăn kém, sụt cân, suy dinh dưỡng,…
Có nhiều nguyên nhân gây ra táo bón:
– Do chế độ dinh dưỡng: ăn ít chất xơ, uống ít nước, kém ăn, ăn nhiều thức ăn nhân tạo (sữa bột, bột ăn liền, cháo ăn liền, viatamin tổng hợp,…), suy dinh dưỡng,..
– Triệu chứng của các bệnh: rối loạn vi khuẩn đường ruột, phình đại tràng bẩm sinh, cơ thành bụng yếu hoạc liệt do các nguyên nhân thần kinh, bênh bại liệt – di chứng não – viêm màng não, thiểu nnăg tuyến giáp, rối loạn điện giải – giảm kali, khối u ở đại tràng,…
– Phản xạ ức chế: nhịn đi ngoài, trẻ mải chơi không tập trung trong khi đi ngoài, cho trẻ dùng thuốc nhuận tràng quá nhiều,…
Vậy các xử trí khi trẻ bị táo bón là gì?
Một chế độ ăn uống hợp lý và sinh hoạt điều độ sẽ giảm nguy cơ bị táo bón mạn tính. Đặc biệt, chú ý chất xơ và thực phẩm làm nhuận tràng: cho trẻ ăn 200-300g trái cây và 100-300g rau xanh một ngày, tùy theo độ tuổi của trẻ.
Các thực phẩm nhuận tràng thông dụng: chuối chín, đu đủ, cam, bưởi, thanh long, khoai lang, rau khoai lang, rau đây, rau dền, rau mồng tơi, sữa chua,…
Các thực phẩm nên hạn chế cho trẻ ăn: các loại quả có vị chát như ổi, sung, hồng xiêm, táo, nước có ga, cà phê, nước chè, cacao, milo, socola,… Những trẻ ăn chủ yếu thức ăn nhân tạo nếu táo bón cần thay loại thức ăn và bổ sung thêm thực phẩm nhuận tràng.
Uống đủ nước 50-100mi/kg cân nặng của trẻ. Luyện thói quen đi ngoài đều đặn. Để trẻ tập trung khi đi ngoài, khi trẻ đang đi ngoài nên lưu ý: không cho trẻ đọc sách hoặc xem tranh ảnh, không xem tivi hoặc chơi điện tử, không nói chuyện hoặc kể chuyện với trẻ.
Xoa bụng kích thích nhu động ruột: xoa bụng vào giữa bữa ăn (lúc không no không đói) xoa theo chiều kim đồng hồ 2 lần/ngày, mỗi lần khoảng 5-7 phút. Tập luyện cơ thành bụng, hướng dẫn cho trẻ hít thở bằng bụng.
Không nên sử dụng thuốc nhuận tràng thường xuyên. Không tự ý thụt tháo thường xuyên. Các trường hợp thụt tháo dùng thuốc nhuận tràng cần theo chỉ định của bác sĩ.
Bệnh táo bón là bệnh dễ chữa trị không đáng lo ngại ở trẻ nhỏ, nhưng không nên chủ quan để tình trạng táo bón kéo dài sẽ dẫn đến những hậu quả không đáng có. Nếu trường hợp ăn uống bổ sung nhiều các loại rau củ quả mà con vẫn không cải thiện được, các mẹ nên cho con uống kết hợp thêm men vi sinh để bổ sung lợi khuẩn giúp tiêu hóa tốt hơn.
Linh Hương