Ăn uống với người bệnh tiểu đường là việc không đơn giản. Ăn gì để có thể kiểm soát được đường huyết ổn định là điều vô cùng khó khăn
Tiểu đường sẽ không phải là mối lo lắng lớn cho người bệnh nếu đường huyết được kiểm soát ở ngưỡng cho phép (GL trong khoảng 56 – 69). Ngược lại, nếu người bệnh không giữ được mức đường huyết ổn định, thì có thể xảy ra các biến chứng nguy hiểm: tai biến mạch máu não, đục thủy tinh thể, mù mắt, liệt dương…
Cách kiểm soát đường huyết tốt nhất là có chế độ ăn uống lành mạnh. Việc lựa chọn những thực phẩm tốt cho sức khỏe người bệnh tiểu đường không những giúp kiểm soát ổn định đường huyết, mà còn giúp người bệnh có thể sống chung với căn bệnh này lâu dài, hạn chế tối đa những nguy cơ xảy ra biến chứng.
Ăn giảm tinh bột, đường và chất béo động vật
Tinh bột, đường, chất béo là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể. Nhưng đây cũng là nguồn gốc làm tăng đường huyết. Ăn quá nhiều tinh bột và đường sẽ làm tăng nhanh lượng đường trong máu của người bệnh. Chất béo động vật làm tăng cholesteron xấu, gây béo phì, máu nhiễm mỡ, khiến căn bệnh càng trầm trọng hơn.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng và sức khỏe, lượng tinh bột người bị tiểu đường ăn hàng ngày chỉ nên chiếm 50 – 60% so với khẩu phần ăn của người bình thường. Người bệnh nên lựa chọn các loại thực phẩm cung cấp tinh bột và chứa nhiều chất xơ như ngũ cốc, khoai lang, khoai tây… Với chất béo, cần hạn chế ăn mỡ động vật, nên cung cấp tỉ lệ chất béo động vật và thực vật là 50/ 50 và đảm bảo lượng cholesteron bổ sung vào cơ thể hàng ngày < 300 mg.
Ăn nhiều chất xơ
Ngoài tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, chất xơ còn giúp làm chậm quá trình hấp thu tinh bột, đường trong thực phẩm, giúp kiểm soát và duy trì đường huyết ổn định. Bệnh nhân tiểu đường cần cung cấp đủ chất xơ mỗi ngày từ các loại thực phẩm tự nhiên (rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây,…). Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Hoa Kỳ, nam giới cần khoảng 30 – 38g chất xơ, nữ giới cần 21 – 25g một ngày.
Bổ sung đạm lành mạnh
Đạm rất cần thiết cho sự phát triển của các tế bào trong cơ thể. Đây cũng là chất dinh dưỡng cung cấp năng lượng lớn cho các hoạt động hàng ngày. Người bị tiểu đường không thể thiếu đạm. Tuy nhiên, người bệnh cần lựa chọn các nguồn đạm lành mạnh, ít chất béo để không làm tăng lượng cholesteron xấu vào cơ thể.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bệnh nhân tiểu đường nên bổ sung đạm từ thịt lợn (heo) nạc, thịt bò, thịt gà (bỏ da), cá, sữa tách kem, đặc biệt là nguồn đạm từ thực vật: các loại hạt đậu, hạt vỏ cứng và tảo Spirulina, tảo biển… Trong chế độ dinh dưỡng của người bị tiểu đường, tỷ lệ năng lượng do đạm cung cấp nên đạt 15 – 20% năng lượng trong khẩu phần ăn.
Tăng cường các chất chống oxi hóa tự nhiên từ thực phẩm
Các chất chống oxi hóanhư: Chlorophyll, beta carotene, vitmin C,…giúp cho các mạch máu khỏe mạnh, tăng cường lưu lượng máu, kháng viêm, làm giảm các biến chứng về hoại tử chân tay ở người bị tiểu đường. Vì vậy, các chất này đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình điều trị. Chất chống oxi hóa cần được người bệnh bổ sung hàng ngày bằng việc ăn nhiều các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như: dâu tây, việt quất, táo, súp lơ xanh, có nhiều trong Tảo Spirulina….
Bổ sung vitamin và chất khoáng, đặc biệt là kẽm
Vitamin và chất khoáng hỗ trợ hoạt động của tuyến tụy, giúp duy trì lượng đường trong máu ở mức ổn định. Các vitamin cần thiết cho người bị tiểu đường là vitamin D và vitamin nhóm B. Các khoáng chất, đặc biệt là kẽm giúp khắc phục tình trạng suy giảm sinh lý ở người bệnh tiểu đường nam. Để tăng cường vitamin và khoáng chất, người bệnh tiểu đường nên tích cực bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin và kẽm: cải lá xoăn, súp lơ xanh, rong biển, Tảo Spirulina, các loại hạt đậu, nấm, rau chân vịt, các loại thịt nạc động vật,…
Sự phát triển của khoa học đã giúp người bị tiểu đường có thêm nhiều loại thuốc mới để kiểm soát đường huyết, nhưng vai trò của việc ăn uống trong quá trình điều trị vẫn là phương thuốc hữu hiệu nhất. Chỉ cần áp dụng chế độ ăn hợp lý, kết hợp tập luyện và uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh tiểu đường có thể sống chung hòa bình với căn bệnh này mà không lo biến chứng.
Thùy Dương